شنبه 1 آبان 1400  
 
 
گزارشى از كنگره بيت المقدس

آيت اللّه محمد حسين كاشف الغطاء

شيخ محمد حسين كاشف الغطاء ، در سال 1293 قمرى در محله عماره نجف ديده به جهان گشود . ايشان در علوم كلام ، فلسفه ، حديث و رجال دانش بسيار داشت و علاوه برداشتن تبحر و توانايى علمى در علوم دينى ، از اديبات بزرگ به شمار مى‏رفت . در اين زمينه ديوان شعرى نيز از وى به جاى مانده است .

اين عالم گران‏قدر از ايام جوانى در مبارزات سياسى و حق‏طلبانه شركت فعال داشت و در مبارزه با استعمار انگليس نقش مؤثرى ايفا كرد . از آثار كاشف الغطاء كه بيش از هشتاد اثر داشت به الفردوس الاعلى و اصل الشيعه و أصولها  ـ  كه از زيباترين نوشته‏هاى ايشان است  ـ  مى‏توان اشاره كرد .

در سال 1350 ق  ، يك‏صد و پنجاه نفر از شخصيت‏هاى سياسى و مذهبى كشورهاى مسلمان از سراسر دنيا ، در كنگره جهانى اسلام گرد آمدند . مفتى بيت المقدس از سوى مجلس اعلاى فلسطين ، كاشف الغطاء را به شركت در اين گردهمايى فرا خواند . اين در حالى بود كه فلسطين هنوز اشغال نشده بود و بيش از هفتاد هزار نفر از مردم فلسطين به بيت المقدس آمده بودند تا از سخنان رهبران فرقه‏هاى اسلامى و شخصيت‏هاى برجسته سياسى و مذهبى كشورهاى مسلمان بهره جويند . رشيد رضا (نويسنده سنى مذهب تفسير المنار) و علامه اقبال لاهورى نيز در اين همايش بزرگ حضور داشتند . هر شب چند نفر از دانشمندان سخنرانى مى‏كردند تا اينكه نوبت به جناب كاشف الغطاء رسيد . چكيده‏اى از سخنان وى را مى‏خوانيم:

از نخستين شبى كه با اين اجتماع بزرگ روبه رو شدم ، پيوسته خود را در ميان ترس و اميد مى‏بينم . گاه نسبت به اين كنگره خوش‏بين هستم و گاه دلم شور مى‏زند... ترس من به چند دليل است:

1 . شرقى‏ها ، به ويژه مسلمانان  ـ  مراد من برادران حاضر در اين كنگره نيست  ـ  از پايدارى در هدف برخوردار نيستند . چه بسا مسلمانانى كه حركتى آتشين آغاز كردند ، ولى پس از مدتى حركتشان به خاموشى گراييد

2 . اختلاف و جدايى از خصلت‏هايى است كه در درون ما ريشه دوانيده و ما را بيچاره ساخته است . اختلاف انديشه و آزادى فكر از ويژگى‏هاى انسان است...   ، اما مصيبت اين است كه اختلاف نظر به دشمنى بگرايد... مسلمانان برادران يك‏ديگرند . آيا برادر با برادر دشمنى مى‏ورزد ؟ ! اى يكتاپرستان يكى شويد ! من پيش از اين دو كلمه گفتم كه اميدوارم از سخنان ماندنى باشد . گفتم: گنبد اسلام بر دو پايه استوار است: كلمه توحيد ، و توحيد كلمه . اى مسلمانان ، اگر سخن ما يكى نشود ، با اسلام وداع كنيم...  .

3 . سومين بيمارى ما اين است كه ما شرقى‏ها عادت داريم به جاى عمل ، حرف بزنيم و در جايى كه بايد انديشه خود را به كار بنديم ، كارها را بدون فكر انجام مى‏دهيم .

هر ملتى با سه چيز مى‏تواند قيام كند: مردم توانا ، انديشه درست و كوشش دائم .

كاشف الغطاء در طول ساليان دراز تدريس ، شاگردان بسيارى تربيت نمود . آيت اللّه العظمى سيد محسن حكيم ، آيت اللّه محمد جواد مغنيه (نويسنده معروف) و شهيد آيت اللّه قاضى طباطبايى (امام جمعه تبريز) از شاگردان اويند . توليت مدرسه علميه معتمد ، با پيشينه يك قرن بر عهده خاندان كاشف الغطاء بود . اين مكان كه زمانى رونقى چشم‏گير داشت ، به مرور زمان رو به خرابى نهاد ، اما ايشان آن را بازسازى كرد و رونقى تازه بخشيد . كتابخانه مدرسه كاشف الغطاء از كتابخانه‏هاى بزرگ نجف بود كه كتاب‏هاى خطى كميابى در آن وجود داشت .

از سفرهاى پربار كاشف الغطاء سفر حج ايشان بود . او در اين سفر با دانشمندان اهل سنت حجاز به گفت‏گو نشست و آنها را به وحدت فرا خواند . نزهه السمر ونهزه السفر سفرنامه حج او است . سپس به سوريه و لبنان رفت و مسلمانان را بر ترفندهاى استعمارگران و راه‏هاى مبارزه با آنها آشنا كرد . با علماى شيعه و سنى سخن گفت . پرهيز از اختلاف و همكارى دانشمندان شيعه و سنى از سخنان او است كه با انديشمندان در ميان مى‏گذاشت . كاشف الغطاء در لبنان ازدواج كرد . پس از ماه‏ها اقامت در لبنان كه به گفت‏و گو با دانشمندان برجسته شيعه ، سنى و مسيحى ، نقد مقاله‏ها و فعاليت‏هاى تبليغى و علمى گذشت ، به مصر رفت و به تدريس در الازهر ، بزرگ‏ترين حوزه علميه جهان اهل سنت ، پرداخت . او كه نفوذ مسيحيت در مصر را احساس مى‏كرد ، با كشيشان درباره انجيل و مسيح عليه‏السلام سخن گفت و اسلام را به آنها معرفى كرد . التوضيح في بيان ما هو الانجيل و من هو المسيح ، نوشته او است كه جلد اول آن در سال 1331 ق در صيدا چاپ شد . مجتهد جوان با شور و شعف وصف‏ناپذيرى به تبليغ فرهنگ شيعه و دعوت تمام مسلمانان به يك‏پارچگى در راه مبارزه با استعمار پرداخت .

اين عالم و اديب بزرگوار سرانجام پس از عمرى تلاش خستگى‏ناپذير در 18 ذى‏قعده سال 1373 هجرى قمرى رخت از جهان بربست . مدفن مرحوم كاشف الغطاء در قبرستان وادى السلام نجف واقع است . روحش با اوليا و صلحا محشور باد !

 
امتیاز دهی
 
 

 
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

دبيرخانه كنفرانس‌هاي بين‌المللي
مجری سایت : شرکت سیگما