عناوین اصلی
 
 
مطالب و مقالات تخصصی
عرفان اسلامي و مدّعاي پلوراليسم
  • 1391/7/29 شنبه عرفان اسلامي و مدّعاي پلوراليسم
    عارف مسلمان مكاشفه‌ مدار نيست و در سنّت عرفاني اسلام، اينكه سالك براي كسب معرفت و رسيدن به حقيقت بايد از مسير عمل به شرايع ديني حركت كند، پيوسته محل تأكيد بوده است.
علت شيفتگي به اخلاق غربي‌ از منظر علامه طباطبايي(ره)
  • 1391/7/26 چهارشنبه علت شيفتگي به اخلاق غربي‌ از منظر علامه طباطبايي(ره)
    رهبر فرزانه انقلاب، در سخنراني اخير خود، خطاب به جوانان و نخبگان در خصوص عدم تقليد از فرهنگ غرب، فرمودند: «ما براى ساختن اين بخش از تمدن نوين اسلامي [بخش نرم‌افزاري] به شدت بايد از تقليد پرهيز كنيم؛ تقليد از آن كسانى كه سعى دارند روش‌هاى زندگى و سبك و سلوك زندگى را به ملت‌ها تحميل كنند، امروز مظهر كامل و تنها مظهر اين زورگويى و تحميل، تمدن غربى است... تقليد از غرب براى كشورهايى كه اين تقليد را براى خودشان روا دانستند و عمل كردند، جز ضرر و فاجعه به بار نياورده؛ ... علت اين است كه فرهنگ غرب، يك فرهنگ مهاجم است. فرهنگ غرب، فرهنگ نابودكننده‌ فرهنگ‌هاست. هر جا غربى‌ها وارد شدند، فرهنگ‌هاى بومى را نابود كردند...».(1)
درنگي در سبك زندگي اسلامي
  • 1391/7/26 چهارشنبه درنگي در سبك زندگي اسلامي
    رهبر معظم انقلاب در ديدار با هزاران نفر از جوانان استان خراسان شمالي، بحث مهمي در مفهوم پيشرفت اسلامي بر مبناي «سبك زندگي» و «تمدن‌سازي نوين اسلامي» بيان كردند. ايشان معتقدند: ايمان و تقليد نكردن از غرب، لازمه شكل‌گيري فرهنگ زندگي اسلامي است...
گفتگو با دكتر جوادي در باب فلسفه اخلاق
  • 1391/6/18 شنبه گفتگو با دكتر جوادي در باب فلسفه اخلاق
    در تعاملات روزمره به شكل‌هاي مختلف از اخلاق سخن گفته مي‌شود؛ اما به راستي اخلاق چيست و اخلاقي كيست؟ آيا وقتي واژه اخلاق را به كار مي‌بريم، همه دقيقا به يك مفهوم اشاره داريم؟ اگر چنين نيست، اين پرسش پيش مي‌آيدكه: آيا اخلاق مطلق است يا نسبي؟ اينها و بسياري از پرسش‌هاي ديگر در گفت‌وگوي زير با دكتر محسن جوادي، استاد دانشگاه قم ـ كه پيشتر در ماهنامه اطلاعات حكمت و معرفت (ش77) به چاپ رسيده ـ مطرح شده است.
گپ و گفتي در  امكان علم روان شناسي اسلامي
  • 1391/6/15 چهارشنبه گپ و گفتي در امكان علم روان شناسي اسلامي
    پروفسور سيد محسن فاطمي استاد دانشگاه هاروارد، فوق دكتري از اين دانشگاه و از شاگردان مرحوم علامه جعفري در حوزه فلسفه و عرفان اسلامي است. دكتر فاطمي در گفت وگويي به سوالات مختلفي در حوزه روان شناسي و به ويژه روان شناسي ديني و روان شناسي اسلامي پاسخ داده است كه گزيده اي از آن در پي مي آيد. دكتر فاطمي در اين گفت و گو تاكيد كرده كه روان شناسي اسلامي برپايه توسع وجودي است و وجود را در عالم محسوسات خلاصه نمي كند.
نظرية اخلاق زيست محيطي اسلام با تأكيد بر آراي استاد مصباح يزدي
  • 1391/6/13 دوشنبه نظرية اخلاق زيست محيطي اسلام با تأكيد بر آراي استاد مصباح يزدي
    انسان افزون بر رابطة با خداوند، با خود و با انسان‌هاي ديگر، با محيط زيست 1 نيز رابطه دارد، از اين‌رو، مجموعه‌اي از احكام و دستورالعمل‌هاي اخلاقي دربارة رفتار او با محيط زيست وجود دارد كه آن را «اخلاق محيط زيست»2 نام نهاده‌اند. در اين نوشتار، تلاش شده تا پس از بيان نكات مقدماتي همانند تعريف محيط زيست، مشهورترين نظريات در باب اخلاق محيط زيست و تأثير جهان‌بيني در اتخاذ اين نظريات، به اهم مباني اخلاق زيست‌محيطي اسلام با تأكيد بر آراي استاد مصباح به ‌اختصار اشاره نموده، برخي فضايل، احكام و مصاديق اخلاقي در اين باب را بيان كنيم.
بررسي و نقد مباني معرفت‌شناختي اخلاق سكولار
  • 1391/5/21 شنبه بررسي و نقد مباني معرفت‌شناختي اخلاق سكولار
    اخلاق سكولار از مباني هستي‌شناختي و انسان‌شناختي و نيز از برخي اصول و مباني معرفت‌شناختي بهره مي‌برد. اموري همچون شك‌گرايي، نسبيّت‌گرايي، عقل‌گرايي، علم‌باوري و كثرت‌گرايي معرفتي اموري هستند كه به عنوان مباني معرفت‌شناختي اخلاق سكولار مطرح هستند. ابتلا انسان معاصر غربي به شكاكيّت و نسبيّت در معرفت از يك سو، و گرايشات علم‌باورانه، عقل‌گرايانه، كثرت‌گرايي معرفتي و اخلاقي از سوي ديگر، موجب دور شدن وي از اخلاق ديني گرديد و زمينه را براي طرح اخلاق سكولار فراهم ساخته است. اينها جملگي ناشي از ضعف‌هاي مفرط مسيحيّت موجود و عملكرد سوء كليسا در برخورد با انديشه‌هاي علمي و فلسفي بوده است. اين مقاله به تشريح اين مباني و نقد و بررسي آنها پرداخته و سعي در اثبات كارآمدي اخلاق ديني نموده است.
نقش حكومت در تربيت؛ بررسي مقايسه‌اي ديدگاه افلاطون و امام خميني(ره)
  • 1391/3/25 پنجشنبه نقش حكومت در تربيت؛ بررسي مقايسه‌اي ديدگاه افلاطون و امام خميني(ره)
    اين مقاله در پي آن است تا نشان دهد افلاطون و امام خميني(ره)، دو متفّكر و فيلسوف عرصة سياست و تربيت، علي رغم اختلاف برخي از متفكران، مشتركاً براي حكومت نقش فعّالي در تربيت قائل‌اند و بر خلاف گروهي ديگر از انديشمندان؛ سمت‌وسويي ماورايي به اهداف تربيتي حكومت مي‌دهند؛ اما در روش و محدوده اين كارويژه و هدف حكومتي، اختلاف‌نظر دارند. ريشة اين اختلاف در سه عرصه است: از لحاظ روشي، مدل افلاطوين تربيت، خطي و مدل امام خميني(ره). تكاملي است؛ از لحاظ محتوايي، افلاطون به احكام عقلي بسنده مي‌كند، اما امام(ره) به حس، عقل، قلب و وحي استناد مي‌كند. در صحنة عمل نيز افلاطون حاكم دانا را متصدي اصلي تربيت مي‌داند؛ در حالي كه امام(ره) عوامل فردي، مدني و حكومتي را در ذيل ارادة الاهي مؤثر مي‌داند.
نقش دين در تثبيت پايگاه‌هاي اخلاق 2
  • 1391/3/13 شنبه نقش دين در تثبيت پايگاه‌هاي اخلاق 2
    همچنان‌كه اخلاق نسبت به دين كاركردهايي دارد، دين نيز در حوزه‌هاي گوناگون اخلاقي نقش‌هاي مهم و كليدي برعهده دارد. نقش‌هاي دين در قلمرو اخلاق، بر اين پيش‌فرض‌ها استوار است كه دين و اخلاق نسبت به همديگر همپوشي دارند. تثبيت پايگاه‌هاي معرفتي، توجيهي و ارائه معيار اخلاق وامدار گزاره‌ها، باورها و آموزه‌هاي ديني است...
نقش دين در تثبيت پايگاه‌هاي اخلاق 1
  • 1391/3/13 شنبه نقش دين در تثبيت پايگاه‌هاي اخلاق 1
    دين به معناي «مجموعه‌ا‌‌ي از اعتقادات، احكام و اخلاق داراي خاستگاه قدسي و وحياني» و اخلاق به معناي «مجموعه‌اي ناظر بر صفات و رفتارهايي ‌كه قابل اتصاف به خوبي و بدي»است با يكديگر مرتبط‌اند و نيازهاي يكديگر را برآورده مي‌سازند. از اين‌رو، هريكي در قلمرو ديگري نقش‌ها و كاركردهايي دارد. در نوشتار ذيل سعي بر آن است كه اثبات شود كه دين چه نقش‌هايي در محورهاي بنيادين اخلاق ايفا مي‌كند. محورهاي اساسي اخلاق، كه ما از آنها با عنوان «پايگاه‌هاي اخلاق» نام مي‌بريم. در سه حوزه «معرفت»، «توجيه» و «معيار» دسته‌بندي مي‌شود؛ در اين مقاله اين سه محور از چشم انداز دين مورد بازخواني قرار مي‌گيرد...
پرواپيشگي و تقواي اخلاقي امام خميني (ره)
  • 1391/3/13 شنبه پرواپيشگي و تقواي اخلاقي امام خميني (ره)
    تمامي وجود امام خميني (ره) با پارسايي در اخلاق، رفتار و اعمال آميخته و در اين زمينه گوي سبقت را از همگان خويش ربوده بود و در تمامي مراحل و ابعاد زندگي اجتماعي - سياسي و خانوادگي، پرهيزگاري سرلوحه تصميم گيري ها، برخوردها، موضع گيري ها، گفته ها و نوشته هاي ايشان بود. در حقيقت موفقيت هاي امام خميني در صحنه هاي گوناگون، حاصل پرواپيشگي و تقواي اخلاقي و علمي آن روح قدسي بود...
الوهيت، پايگاه الزامات اخلاقي
  • 1391/3/11 پنجشنبه الوهيت، پايگاه الزامات اخلاقي
    آيا افعالي داريم كه صرف نظر از تشريع و امر و نهي شارع، حسن وقبح براي آنها ثابت باشد يا خير، كه در اين بحث ميان معتزله و اشاعره اختلاف نظر وجود دارد. امروزه «حسن و قبح» موضوع علم مستقلي قرار گرفت به اسم «فلسفه اخلاق» كه از مباحث پيشيني اخلاق سخن مي گويد؛ از جمله اينكه حسن و قبح اخلاقي به چه معناست؟ آيا محكي اين قضاياي اخلاقي يك واقعيت خارجي است مانند حسن اخلاق و امانتداري و ... يا گزاره هاي اعتباري هستد؟ ...
راهبرد تربيت اخلاقي،(استراتژي تحول اخلاقي و معنوي)
  • 1391/3/4 پنجشنبه راهبرد تربيت اخلاقي،(استراتژي تحول اخلاقي و معنوي)
    از آنجايي كه تربيت انسان و ايجاد هر گونه تحول در جان او، نيازمند تمركز ذهني و رواني است، شايسته است اين تمركز ذهني و رواني صرف موضوعي شود كه تأثير بيشتري در شخصيت انسان دارد تا بدين ترتيب، فعاليت‌هاي تربيتي،بهينه و بهره‌ورانه گردد. در پاسخ به اين سؤال كه «موضوع اين تمركز چه چيزي بايد باشد؟» رويكردهاي تربيتي فراواني پديد آمده است:برخي از اين رويكردها عبارتند از: اخلاق فتوت و آيين جوانمردي، مهرورزي و محبت، اخلاق دعايي مناجاتي،‌ معرفت‌الله، كرامت نفس، خودشناسي، اعتدال نفس،‌اراده، عمل، ولايت و محبت اهل‌بيت و توسل و... در منابع ديني، مستندات فراواني براي اين موضوعات مي‌توان يافت كه در نگاه اولي با هم قابل جمع نيستند. براي حل اين موضوع دست كم پنج پيشنهاد مي‌توان عرضه كرد: انكار اصل ضرورت تمركز؛ تنوع راهبرد به تنوع روحيات متربي؛ تنوع راهبرد بر حسب اصناف شخصيتي؛ راهبرد منازلي مرحله به مرحله و راهبرد تكثرگراي پازلي.
نقدي بر مكاتب اخلاقي
  • 1391/2/28 پنجشنبه نقدي بر مكاتب اخلاقي
    با توجه به گرايش‌هاي مختلفي كه در بين انديشمندان جهان درباره مبناي خوبي و بدي وجود دارد لازم است كه اين گرايش ها مورد نقد و بررسي قرار گيرد تا بستري براي تحقيق و توسعه مطالعات اسلامي در اين حوزه فراهم آيد, هر چند نقد مكاتب اخلاقي در فالب يك نوشته مجمل و كوتاه جوانب بحث را روشن نمي كند اما مي تواند انگيزه اي فراروي علاقمندان به اين مباحث باشد تا با پيگيري اين مباحث زمينه نضج و پختگي مباحث فلسفه اخلاق در مطالعات اسلامي را فراهم كنند برخي از نقدهاي به اين مكاتب اخلاقي را از منظر آيت الله مصباح يزدي در ذيل مي آوريم...
«اخلاق پژوهشي» در بين دانشجويان دانشگاه‌‌هاي تهران؛
چگونه به يك فرد اخلاقي تبديل مي شويم؟
  • 1390/12/27 شنبه چگونه به يك فرد اخلاقي تبديل مي شويم؟
    صفحات اول روزنامه ها، تقريباً همه روزه داستان هاي وحشتناكي از قتل، ضرب و شتم، تجاوز، و بي رحمي را براي ما به تصوير مي كشند. اما معمولاً در صفحات داخلي روزنامه ها و با تيترهاي كوچك تر داستان هاي ديگري از شجاعت، مهرباني، و ايثار نيز وجود دارد. ما روان شناسان در تلاش براي بيان خوب و بد در نوع بشر، مانند روزنامه نگاران بيشتر توجه به بدخواهي هاي انسان كرده ايم تا به كارهاي اخلاقي او و نوعي بدبيني نسبت به انسان داشته ايم...
واپسين لحظات سال و نوروز را چگونه سر كنيم؟
  • 1390/12/27 شنبه واپسين لحظات سال و نوروز را چگونه سر كنيم؟
    آيت‌الله مجتبي تهراني از اساتيد برجسته اخلاق ضمن طرح اين پرسش كه «در لحظات آخر سال چه كنيم؟»، با استناد به احاديثي از اميرالمؤمنين، امام حسين و امام صادق عليهم السلام به اين پرسش پاسخ گفت...
اخلاق دبيري علمي (1)
  • 1390/12/27 شنبه اخلاق دبيري علمي (1)
    چندي پيش نشستي علمي با عنوان «اخلاق فهم دين» در مركز همايش‌هاي دفتر تبليغات اسلامي برگزار شد اين امر بهانه اي شد تا عنوان اخلاق دبيري علمي توسط نويسنده اين مقاله مورد تامل قرار گيرد كه نوشتاز ذيل بخش اول از تاملات نويسنده است و در مرحله ديگز بخش دوم اين نوشتار تقديم مخاطبان خواهد گرديد.
رهيافت هاي منطقي رابطه اخلاق و سياست
  • 1390/12/9 سه‌شنبه رهيافت هاي منطقي رابطه اخلاق و سياست
    بحث از ارتباط مقولاتي چون اخلاق و سياست بحثي است كه همواره مورد توجه متفكرين حوزه فلسفه اخلاق و هم چنين فلاسفه سياسي بوده است موضوعي كه به عنوان مبنا نقش اساسي در وجوه مختلف علم سياست گذاشته تا جايي كه ممكن است در عميق ترين سطوح به بازنگري اهداف غايي در سياست نظري و عملي منجر شود مقاله حاضر به بررسي رويكردها و نگاه ها در اين رابطه پرداخته و از منظري انتقادي به بررسي آنها نشسته است.
جايگاه اخلاق دراحكام فقهي اسلام
  • 1390/12/9 سه‌شنبه جايگاه اخلاق دراحكام فقهي اسلام
    اگر در مقام صدور حكم ميان احكام فقهي از سويي و احكام اخلاقي از سوي ديگر، تضادي پيش آيد و يا درمقام عمل، تزاحمي رخ نمايد، آيا احكام اخلاقي اصولا ديده نمي شود يا اينكه اگر ديده مي شود به عنوان اصول حاكم ملاحظه نمي شود؟ آيا فقيهان با اصول اخلاقي همانند اصول عقلاني و مستقلات آن برخورد مي كنند ...
1 2
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

مرکز اخلاق و تربیت اسلامی
مجری سایت : شرکت سیگما