مهدويراد:آيتالله معرفت چشم بيدار جهان تشيع در رصد شبهات بود
حجتالاسلام مهدويراد با بيان اينكه آيتالله معرفت با چشماني باز و انديشهاي پويا جريان روزگار، توطئهها و نقشههاي دشمن را شناسايي ميكرد؛ گفت: زندگي آيتالله معرفت از آن روزگاراني كه در كربلاي معلا به پرسشهاي نوظهور پاسخ ميداد، تا واپسين روزهاي زندگي، كه كتاب «شبهات و ردود» را مينگاشت، در چنين سمت و سويي رقم خورد.
حجتالاسلام و المسلمين محمدعلي مهدويراد، عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي در گفتوگو با خبرگزاري قرآني ايران (ايكنا)، با بيان اينكه نگريستن، به آفاق نو دست يافتن، هيجان زده نشدن، با تأني و تأمل گفتن و نوشتن همه از جلوههاي شخصيت آيتالله معرفت بود، تصريح كرد: خردورزي، آگاهانه و هوشمندانه سراغ انديشهها رفتن و با همين زاويه به دين، ميراث ديني و فرهنگ ديني نگريستن از ديگر ويژگيهاي وي بود. تمامي اين ويژگي از او عالمي پيشرو، روشنانديش و خرافهسيتز ساخته بود.
وي با بيان اينكه آيتالله معرفت از رواج خرافهگرايي در جامعه شِكوه ميكرد، اظهار كرد: ايشان از اينكه اين چگونگي گاه دامن كساني را كه داعيههايي نيز دارند گرفته و ميگيرد رنج ميبرد، او بر اين باور بود كه عقل درونمايه تفكر شيعي است و در گذرگاه تاريخ هر كس كه انصافي داشته است، دوست و دشمن انديشه شيعي را بدان ستوده است.
نويسنده كتاب «تدوين الحديث عند الشيعة الامامية» افزود: آيتالله معرفت از اينكه ميديد گاه جاهلان مُتِنَسِك ساحت زيبا و قدسي اين مذهب را با اوهام، خرافه و موضعگيريهاي تنگانديشانه ميآلايند ميسوخت، با سوز و گدازي تكاندهنده از كسان بسياري سخن ميگفت كه اينجا و آنجا به تشيع گرايش پيدا ميكنند، اما سخنشان اين است كه تشيع پذيرفتني است، اما تشيع پيراسته از آرايهها و خرافهها.
وي خاطرنشان كرد: آيتالله معرفت ميگفت اين چه شعار بيبنيادي است كه «الفضل ما شهدت به الاعداء»، آنگاه با اين شعار در حوزه فضائل معصومان(ع) هر رطب و يابسي را پذيرفتن و ساحت قدسي آن عزيزان را آلودن. چنين بود كه او گزارش و بيان فضائل را براي اهل بيت(ع) به هرگونه و با هر محتوي نميپذيرفت و از آن تن ميزد و در اين زمينه نقدهاي شايان توجهي داشت و ميگفت كه آستان رفيع معصومان(ع) بينيازتر از اين است كه با فضيلت تراشي براي آنان شأن و منزلت بسازيم.
اين عضو هيئت علمي دانشگاه تهران اظهار كرد: آيتالله معرفت از اينكه حماسه عاشورا و قيام مقدس و نوراني اباعبدالله الحسين(ع) در نقلها، گزارشها و بسترها از آن جايگاه والايش فرو ميهلد و به خرافه ميآميزد، نالان بود. آيتالله معرفت خود نگاهي عميق و ژرف به اين حادثه داشت و از اينكه در ايام عزاداري بر منبر نِشيند و حقيقتگويي كند، ابايي نداشت.
وي با اشاره به حديثي از امام صادق(ع) كه «علماء شيعتنا مرابطون في ثغر الذي يلي الشيعه» خاطرنشان كرد: عالمان آگاه و انديشمندان بيدار «چشم آگاه زمانهاند» جاريهاي زمان را مينگرند و با نگاه حقيقتياب، جريانها را رصد ميكنند تا در مواجهه با آنچه ميگذرد به درستي بينديشند، عمل كنند و موضع بگيرند.
نويسنده كتاب «آفاق تفسير» تصريح كرد: جايگاه آيتالله معرفت همچون كسي بود كه با چشماني باز و قلبي بيدار و انديشهاي پويا جريان روزگار را بپايد، توطئهها، نقشهها، هجومها، بل شيبخونهاي دشمن را شناسايي كند و متناسب با آن به حراست و حفاظت از مكتب اقدام كند. وي به حق اين چنين بود.
حجتالاسلام مهدويراد خاطرنشان كرد: از آن روزگاراني كه با جمعي در كربلاي معلا مجموعهاي را پي نهادند تا به پرسشهاي نوظهور پاسخ دهند و از جمله قلمزنان جدي آن مجموعه خود ايشان بود، تاواپسين روزهاي زندگي، كتاب «شبهات و ردود» آن بزرگوار در چنين سمت و سويي رقم خورد، وي براي سامان دادن آن اثر، فراوان مطالعه كرد.
وي با بيان اينكه آيتالله معرفت مبتكر شجاع بود، اظهار كرد: كار بزرگ آيتالله معرفت، شناسايي، گردآوري، تدوين و پرداخت ارجمند و كارآمد پراكندههاي گرانقدر ميراث بزرگ شيعي در بحثهاي علوم قرآني از لابهلاي سطور زرين آثار عالمان و عرضه كار افتخار آفرين آن است.
اين پژوهشگر علوم قرآن با بيان اينكه آيتالله معرفت از آن روزي كه اين خلأ را دريافت، با همتي والا و استواري در خود، آهنگ زدودن اين خلأ كرد، گفت: صرف بازيافت، تنسيق و تدوين و گزارش ميراث ارجمند بزرگان را پيشه خود ساخت. او ميراث والاي مرتبط با علوم قرآني را به درستي شناسايي كرد و آنگاه آن همه را به دايره نقد ريخت و مآلا به آراي ابتكاري بكري دست يافت.
وي با اشاره نوآوريهاي آيتالله معرفت بيان كرد: ايشان در باب نزول، نسخ، تأويل و بطن، قرائت و آراي نو و استواري عرضه كرده است. در مباحث فقهي نيز ديدگاهها و آراي ارجمندي دارد كه اين وجه از شخصيت آن بزرگوار كمتر مورد توجه قرار گرفته است.
حجتالاسلام مهدويراد با بيان اينكه آيتالله معرفت با شناخت و معرفتي ژرف، شيفته اهل بيت(ع) و شيداي مكتب آل الله(ع) بود، اظهار كرد: بارهاي بار با دردگذاري عميقي ميگفت كه دوري ما از مكتب اهل بيت(ع) ضربههاي جبرانناپذيري بر انديشه و فكر ما وارد ساخته است و جداييبخش عظيمي از جهان اسلام از اين معارف در ابعاد گسترده فرهنگ اسلامي، گرفتاريهاي شگفتي را دامن زده است.
اين استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان كرد: آيتالله معرفت آخرين سالهاي عمر را يكسر به تدوين تفسيري بزرگ بر پايه آموزههاي معصومان(ع) همت گماشته بود و در نقد و تحليل ميراث تفسيري به گونه تطبيقي آنچه را از امامان(ع) آمده بود، با ديگر نحلههاي تفسيري به عيارسنجي ميگذاشت و با شيدايي ويژهاي ميگفت كه نميدانيد اين تطبيق و وارسيهاي معارف آل الله(ع) چه جلوه خيرهكنندهاي دارد.
وي بيان كرد: سورههاي مباركه حمد و بقره از اين كار بسيار مهم و پژوهش قرآني ارجمند، سامان يافت و منتشر شد، اما بقيه قرآن با اينكه روايات و نقلها گرد آمده است، جامعه قرآني از تحليلها و دقت نظرها و نقدهاي آن بزرگوار محروم ماند.
حجتالاسلام مهدويراد با بيان اينكه در جرياني كه آشكارا بر او ستمي رفته بود و كسي آتش بيار معركه بود، بسيار ديگرگون شدم، گفت: اقداماتي كردم و در اوج آن با استاد تماس گرفتم. آنچنان با آرامش سخن ميگفت و از كنار جريان ميگذشت كه حيرتآور بود. در پايان با لطافتي بيان كرد: «چرا اين همه جوش آوردهاي من كه هدف اين همه قرار گرفتهام جوش نياوردهام، شما چرا؟!» خدايش رحمت كند كه پاك زيست، در راه تبيين و ابلاغ دين و تشبيه معارف قرآن و دفاع از ساحت كتاب الهي از هيچ دريغ نورزيد و «عاش سعيداً و مات سعيداً».