به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، حجتالاسلام والمسلمین سیدمفید حسینیکوهساری، معاون بینالملل حوزههای علمیه، در جلسه هماندیشی «ظرفیتهای بینالمللی حوزه علمیه در عرصه علوم سیاسی، مدیریت و حکمرانی» که صبح امروز، دهم آبانماه، در سالن شهید سلیمانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به همت دبیرخانه دومین دوره جایزه جهانی شهید صدر و با همکاری این پژوهشگاه برگزار شد، با اشاره به اهمیت موضوع حکمرانی دینی اظهار کرد: این موضوع میتواند فراتر از محافل حوزوی و علمی، در دستور کار حوزههای تخصصی مختلف از جمله اقتصاد، رسانه و هنر نیز قرار گیرد.
وی با بیان اینکه مخاطبان ظرفیتهای حکمرانی دینی صرفاً دولتها و حاکمیتها نیستند، افزود: بسیاری از تشکلها، مؤسسات و نهادهای دینی در کشورهای مختلف نیز میتوانند از تجربههای ایران در عرصه مدیریت و حکمرانی دینی استفاده کنند. برای نمونه، تجربههای مدیریتی در حوزه آموزش و پرورش، دانشگاه و رسانه حتی برای مجموعههایی مانند حزبالله لبنان نیز قابل بهرهبرداری است.
حسینیکوهساری با اشاره به ظرفیتهای بینالمللی حوزههای علمیه در این عرصه، اظهار کرد: یکی از ظرفیتهای مهم، اسناد و برنامههای راهبردی تولیدشده در کشور است. اسنادی مانند سند تحول آموزش و پرورش، سند دانشگاه اسلامی، اسناد مرتبط با خانواده و زن و همچنین سند توسعه فرهنگ مهدویت، از جمله تجربههایی هستند که میتوانند در گفتوگوهای بینالمللی مورد توجه قرار گیرند.
وی ساختارها و نهادهای ایجادشده برای تحقق حکمرانی دینی را از دیگر ظرفیتهای کشور دانست و گفت: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، تجربهای قابل عرضه در زمینه دینیسازی فضای دانشگاهی است. همچنین طرح امین با حضور حدود ۱۶ هزار طلبه در ۱۶ هزار مدرسه، از تجربههای کشور در ارتباط حوزههای علمیه با نظام آموزش و پرورش به شمار میرود.
معاون بینالملل حوزههای علمیه با تأکید بر ضرورت معرفی شخصیتها و الگوهای برجسته مدیریت دینی تصریح کرد: شخصیتهایی مانند امام موسی صدر، شهید آیتالله سیدمحمدباقر صدر، شهید بهشتی، شهید مطهری و شهید سیدحسن نصرالله، از جمله الگوهای برجستهای هستند که در تعاملات دینی و عرصه مدیریت میتوانند به جهان معرفی شوند. همچنین شهید حاج قاسم سلیمانی، به تعبیر رهبر شهید انقلاب، صرفاً یک شخص نبود، بلکه یک مکتب به شمار میرفت و میتواند بهعنوان الگویی در تراز فرماندهی و مدیریت معرفی شود.
وی نظریهها و مکتبهای فکری شکلگرفته در حوزه حکمرانی دینی را از دیگر ظرفیتها برشمرد و افزود: این نظریهها طیف گستردهای از مباحث بنیادین، از فلسفه حکمرانی، اقتصاد و سیاست تا فلسفه آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت را در بر میگیرند و برخی از آنها نیز بهصورت مستقیم به میدان عمل و مسائل اجرایی توجه دارند.
حسینیکوهساری با اشاره به ظرفیت روششناختی حوزههای علمیه بیان کرد: علم اصول و روششناسی استنباط، از ظرفیتهای ارزشمند حوزه برای ارائه الگوهای حکمرانی دینی در عرصههای مختلف است. مباحثی مانند فقه معاصر، اصول فقه معاصر، مصلحت، نقش عقل، مقاصد شریعت و تأثیر زمان و مکان، نشاندهنده پویایی این ظرفیت علمی و قابلیت عرضه آن در سطح بینالمللی است.
وی تولید مفاهیم و ادبیات مرتبط با مدیریت و حکمرانی دینی را نیز مورد توجه قرار داد و گفت: مفاهیمی مانند مردمسالاری دینی، مدیریت جهادی و تفکر بسیجی، از جمله مضامینی هستند که در این عرصه تولید و مطرح شدهاند. رهبر شهید انقلاب نیز در خلق و توسعه چنین مفاهیمی نقش برجستهای داشتند و این ادبیات میتواند در عرصه جهانی معرفی شود.
معاون بینالملل حوزههای علمیه با اشاره به تجربههای کشور در تربیت نیرو برای حکمرانی دینی اظهار کرد: مدارسی مانند مدارس توحید، فرهنگ و علوی و همچنین دانشگاههایی نظیر دانشگاه امام صادق(ع)، دانشگاه شهید مطهری و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، از جمله ظرفیتهایی هستند که در مسیر تربیت نیروی انسانی و کادرسازی نقشآفرینی کردهاند.
وی پشتوانه معرفتی و فلسفی حکمرانی دینی را از دیگر مزیتهای فکری کشور دانست و افزود: مباحث مدیریت و حکمرانی دینی در معارف اهلبیت(ع) از پشتوانه عمیقی برخوردار است و به نظریههای سطحی، اجرایی و صرفاً عملگرایانه محدود نمیشود.
حسینیکوهساری تنوع محصولات علمی و فرهنگی را نیز ظرفیتی برای معرفی این تجربهها دانست و گفت: کتابها، مقالات، محصولات رسانهای، فیلمها، سریالها و نرمافزارهای تولیدشده با مضامین دینی، بخشی از ابزارهای قابل استفاده برای انتقال مفاهیم حکمرانی دینی به مخاطبان بینالمللی هستند.
وی با اشاره به ظرفیت تبلیغی و رسانهای کشور تصریح کرد: مبلغان ایرانی و غیرایرانی، مبلغان داخل و خارج از کشور، ظرفیتهای جامعةالمصطفی(ص)، فعالان فضای مجازی و هزاران تشکل مردمی، فراتر از نهادهای حاکمیتی، در قالب حلقههای میانی و مجموعههای مردمی میتوانند در تبیین و ترویج الگوهای مدیریت و حکمرانی دینی نقشآفرینی کنند.
معاون بینالملل حوزههای علمیه، ظرفیت گفتمانی و هویتی اسلام و حوزههای علمیه را از دیگر زمینههای اثرگذاری بینالمللی برشمرد و بیان کرد: حوزههای علمیه در ذات خود با نظام سلطه و استکبار درگیر هستند و در مسیر راهبری جبهه حق نقشآفرینی میکنند. اسلام سیاسی، اسلام تمدنی و اسلام مبارز با نظام سلطه، بخشی از این گفتمان است که به دوره پس از انقلاب اسلامی محدود نمیشود.
وی همچنین ظرفیت نقد جریانهای رقیب در عرصه حکمرانی و مدیریت را قابل توجه دانست و گفت: در دیداری با برخی مسئولان سیاسی روسیه، آنان خواستار دریافت نقدهای صورتگرفته از فلسفه غرب و علوم انسانی غربی شدند تا بتوانند از این مباحث در مواجهه فکری با نظام غرب استفاده کنند. این تجربه نشان میدهد که نقد مبانی فکری رقیب و ارائه جنبههای ایجابی اندیشه اسلامی، میتواند برای نخبگان دیگر کشورها نیز جذاب و هویتساز باشد.
حسینیکوهساری در پایان با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق ظرفیتهای داخلی و انتخاب متناسب با نیاز مخاطبان بینالمللی گفت: کشور از منظومهای غنی از تجربههای حاکمیت، حکمرانی و مدیریت دینی برخوردار است و حتی در کشورهای سکولار، کمونیستی و آتئیستی نیز میتوان مخاطبانی برای بخشهایی از این ظرفیتها پیدا کرد. مسئله مهم آن است که این توانمندیها بهدرستی شناخته و متناسب با مخاطبان متنوع، انتخاب و عرضه شوند.