به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، همزمان با استقبال پرشور علاقه‌مندان به معارف ناب قرآنی، کتابی ارزشمند و کم‌نظیر با عنوان «بهترین سرآغاز: درنگی بر تفسیر بسم‌الله الرحمن الرحیم» تألیف آیت‌الله استاد احمد عابدی، از استادان بنام، پرکار و خوش‌سابقه حوزه و دانشگاه، به دست مؤسسه بوستان کتاب منتشر و روانه بازار نشر شد.

این اثر وزین که در ۶۰۰ صفحه و قطع وزیری تدوین شده است، فراتر از یک تفسیر معمولی، حاصل سال‌ها تدریس، تحقیق و تأمل عمیق نویسنده بر سرچشمه هدایت و نورانیت است. آیت‌الله عابدی که از محضر استادان بزرگی چون آیت‌الله محمدتقی بهجت، آیت‌الله حسین وحید خراسانی و آیت‌الله میرزا جواد تبریزی بهره برده و تا درجه اجتهاد و اخذ دکترای فلسفه از دانشگاه تهران پیش رفته است، در این کتاب، قطره‌ای از دریای بیکران معرفت الهی را به کام تشنگان حقیقت می‌نوشاند.

ساختار دوگانه؛ از «استعاذه» تا «بسمله»

کتاب «بهترین سرآغاز» با ساختاری هوشمندانه و بدیع در دو بخش مستقل، اما به‌هم‌پیوسته سامان یافته است. این ساختار دوگانه، نشان از نگاه عمیق و همه‌جانبه نویسنده به مسئله آغاز دارد؛ چراکه به‌درستی دریافته است هر شروعی، نیازمند پناه‌بردن به خداوند از شر شیطان و سپس آغاز به نام اوست.

بخش نخست: «استعاذه»؛ پناه‌بردن به خداوند از شیطان رانده‌شده
نویسنده در این بخش، با نگاهی موشکافانه و روشمند، به بررسی نه گفتار درباره «استعاذه» (أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیمِ) پرداخته است. آنچه در این بخش می‌خوانید، صرفاً یک بحث مقدماتی نیست؛ بلکه تأملی عمیق است بر پناه‌بردن به خداوند به‌عنوان شرط اساسی هر آغاز و هر عبادتی.

نویسنده با اشاره به این نکته ظریف که قرآن کریم با «بسمله» آغاز و با «تعویذ» پایان یافته است، و ادعیه با «تعویذ» آغاز و سپس با نام خداوند ادامه می‌یابند، به این حقیقت دست می‌یابد که «استعاذه» و «بسمله» دو روی یک سکه‌اند و با یکدیگر تلازم دارند. «استعاذه» نشانه بندگی خداست و «بسمله» نیز نشانه بندگی خدا. «استعاذه» شعار مؤمنان و پرهیزگاران است و «بسمله» شعار موحّدان و صالحان.

ازجمله مباحث ارزشمند این بخش، بررسی فقهی «استعاذه» است که در آن، نویسنده با تسلطی کم‌نظیر بر منابع فقهی، به بررسی وجوب یا استحباب گفتن «أَعُوذُ بِاللَّهِ» قبل از قرائت قرآن، محل گفتن آن در نماز، حکم آن در نماز جماعت و نماز میّت، و نیز کیفیت و جهر یا اخفات آن پرداخته است. این مباحث، نشان از جامع‌نگری نویسنده دارد که اثر را از یک تفسیر صرفاً ادبی و عرفانی، به اثری فقهی و کاربردی نیز بدل ساخته است.

بخش دوم: «بسمله»؛ فروغی از اسم اعظم الهی
بخش دوم کتاب، به بررسی پنج گفتار درباره «بسمله» (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) اختصاص دارد. نویسنده در این بخش، با رویکردی عمیق و تخصصی، به تفسیر این آیه شریفه پرداخته و ابعاد مختلف آن را از منظر ادبی، کلامی، تفسیری و عرفانی واکاوی کرده است.

از جمله مباحث برجسته این بخش، می‌توان به بررسی پیشینه تفسیر بسمله، فضیلت «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» و تفسیر جامع و دقیق از این آیه شریفه اشاره کرد. نویسنده با بهره‌گیری از منابع معتبر تفسیری و روایی، به تبیین ابعاد مختلف این آیه پرداخته و آن را با ‌عنوان کلید فهم قرآن کریم معرفی کرده است.

زبان و سبک نوشتاری؛ ساده‌ای عالمانه، عمقی ژرف‌اندیش

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب «بهترین سرآغاز»، زبان ساده، روان و در عین حال عمیق و مستند آن است. نویسنده با بهره‌گیری از زبانی شیوا و رسا، مفاهیم بلند عرفانی و معارف عمیق قرآنی را به گونه‌ای به مخاطب منتقل می‌کند که هم برای طلاب و فضلای حوزه علمیه قابل استفاده است و هم برای عموم علاقه‌مندان به معارف دینی.

نثر کتاب، دور از پیچیدگی‌های زاید و فضل‌فروشی‌های علمی، اما سرشار از استدلال، استناد و عمق محتوایی است. نویسنده در مقدمه کتاب با صراحت و فروتنی تمام اعتراف می‌کند آنچه در این کتاب آمده، حتّی قطره‌ای از دریای بیکران معرفت «بسمله» نیست و نسبت آن به این آیه شریفه، نسبت صفر به بی‌نهایت است. این تواضع علمی، نشان از عظمت روحی و معرفتی نویسنده دارد.

از دیگر ویژگی‌های برجسته این اثر، رویکرد جامع‌نگر نویسنده است. او در این کتاب، نه تنها به جنبه‌های ادبی و تفسیری «استعاذه» و «بسمله» پرداخته، بلکه ابعاد فقهی، کلامی، عرفانی و اخلاقی این دو ذکر شریف را نیز بررسی کرده است. این جامع‌نگری، کتاب را به مرجعی ارزشمند برای پژوهشگران علوم قرآنی بدل ساخته است.

نکات برجسته و امتیازات کتاب

1. جامعیت و چندبعدی بودن: کتاب هم به مباحث ادبی و تفسیری پرداخته و هم ابعاد فقهی، کلامی و عرفانی را در بر گرفته است.

۲. رویکرد روشمند و علمی: نویسنده با تکیه بر منابع معتبر اسلامی و با نگاهی تخصصی و عمیق، به تدوین این اثر پرداخته است.

۳. ساختار منظم و هدفمند: کتاب با ساختاری منسجم و هدفمند در دو بخش مجزا طراحی شده و از انسجام درونی مطلوبی برخوردار است.

۴. زبان ساده و روان: اثر به زبانی ساده، روان و در عین حال عمیق و مستند نگاشته شده که برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان قابل استفاده است.

۵. نگاه بدیع و نوآورانه: نویسنده با نگاهی نو و بدیع، به تفسیر «استعاذه» و «بسمله» پرداخته و ارتباط عمیق این دو ذکر شریف را به‌خوبی تبیین کرده است.

فرجام سخن

کتاب «بهترین سرآغاز: درنگی بر تفسیر بسم‌الله الرحمن الرحیم»، اثری است که می‌تواند با ‌عنوان مرجعی ارزشمند و بی‌نظیر برای پژوهشگران علوم قرآنی، طلاب، فضلا و تمامی علاقه‌مندان به معارف ناب الهی استفاده شود. این کتاب که به همت مؤسسه بوستان کتاب منتشر شده است هم‌اکنون از طریق وب‌سایت رسمی بوستان کتاب (bustaneketab.ir) و فروشگاه‌های معتبر کتاب در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.

آنچه در این کتاب می‌خوانید، صرفاً یک تفسیر یا یک دوره آموزشی نیست؛ بلکه حاصل عمری مجاهدت علمی و معنوی در عرصه تفسیر و معارف قرآنی است که در قالبی منسجم، روشمند و کاربردی تقدیم مخاطبان شده است. این اثر، بی‌تردید گامی ارزشمند در جهت اعتلای فرهنگ قرآنی و ترویج معارف ناب اهل بیت (ع) خواهد بود.